τεχνικές διακόσμησης

Οι διακοσµήσεις των βιβλίων γίνονται στο χέρι µε τη χρήση µεταλλικών σφραγίδων χειρός (κοσµήµατα) ή, κυρίως, µεταλλικών πλακών που αποτυπώνονται στο υλικό επένδυσης µε τη βοήθεια ειδικής θερµαινόµενης χειροκίνητης πρέσας (χρυσοτυπική πρέσα).

Η χρυσοτυπική, όπως ονοµάζεται, εκτύπωση επιτυγχάνεται µε την πίεση θερµαινόµενης µήτρας πάνω σε δέρµα, ύφασµα ή χαρτί και τη µεσολάβηση χρυσού, ή ειδικής πάστας χρυσοτυπίας ποικίλων χρωµάτων. Στις έγκαυστες εκτυπώσεις η θερµαινόµενη µήτρα εκτυπώνει απευθείας στο υλικό επένδυσης.

Είναι ενδιαφέρον ότι ενώ η τεχνική χρυσώµατος του δέρµατος ήταν γνωστή στον αρχαίο και µεσαιωνικό ελληνικό κόσµο, όπως µαρτυρούν άλλες εφαρµογές, παραταύτα δεν χρησιµοποιήθηκε ποτέ στη διακόσµηση των δερµατόδετων βιβλίων. Η διακόσµηση µε χρυσό απαντά αρχικά στη Νάπολη της Ιταλίας, πριν από το 1470, και πιθανόν αποτελεί επίδραση Περσών τεχνιτών. Η επιχρύσωση της διακόσµησης της βιβλιοδεσίας, ωστόσο, µετά από έναν αιώνα περίπου άρχισε να εξαπλώνεται και στον ελληνόφωνο κόσµο, διαµέσου κυρίως των ελληνικών ή ξένων τυπογραφείων που εξέδιδαν ελληνικά βιβλία.


ΠΑΝΩ: Απεικόνηση διακόσμησης στη ράχη βιβλίου, σε ανοικτό βιβλίο. Διακοσμητικό σχέδιο του τιμολογίου του Γιώργου Σπ. Λεβάντη μετά τον πόλεμο στην Αλεξάνδρεια.
ΚΑΤΩ: Χρυσοτυπική πρέσα. Θεόδωρου Ι. Μαραγκουδάκη, Βιβλιοδετική.
Πρακτικός Οδηγός της Χειροτεχνίας του δημοτικού σχολείου, 1933