περί δεσιμάτων απολογία
Εργαστήριο Βιβλιοδεσιών Μπάμπη Λέγγα, 1997

προλογικό σημείωμα
«Το Περί δεσιμάτων απολογία, εκδίδεται με αφορμή την επίσημη έναρξη λειτουργίας του εργαστηρίου μας στη Στοά Αρσακείου.
Περιέχει ένα συμπίλημα κειμένων που έχουν βρεθεί στην πορεία της αναζήτησής μας για το χαρακτήρα της ελληνικής βιβλιοδεσίας, και αποτελεί μέρος του υλικού που χρησιμοποιούμε για τις βιβλιοδεσίες μας.
Η αναζήτηση της σύγχρονης μορφής του δεσίματος, μας οδηγεί στις ρίζες της ελληνικής βιβλιοδετικής τέχνης. Λησμονημένη απ’ όλους, οι αναφορές γι’ αυτή είναι ανύπαρκτες –στα λήμματα των ελληνικών εγκυκλοπαιδειών, στα συγγράμματα για το βιβλίο και την τεχνική του ή σε βιβλία και άρθρα Ελλήνων βιβλιοδετών. Με την πολύτιμη βοήθεια λογίων φίλων του Εργαστηρίου και ευαίσθητων μοναχών από το Άγιον Όρος, αρχίζει να ξετυλίγεται αργά αργά ο μίτος μιας μεγάλης παράδοσης, που παλαιότερα μόνον υποψία μπορούσαμε να έχουμε για την ύπαρξή της.
Μετά την επανάσταση του 1821, εγκαταλείφθηκαν βαθμιαία πολλές μορφές ντόπιας τέχνης, όπως η μουσική, η ζωγραφική και άλλες. Το ίδιο συνέβη και με τη βιβλιοδεσία, που προερχόταν απευθείας από τη μεγάλη παράδοση των βυζαντινών σταχώσεων. Ίσως οι ανάγκες του νεοσύστατου κράτους, προσανατόλισαν βιαστικά την ελληνική βιβλιοδεσία στην τεχνική και αισθητική μορφή της γαλλικής και ιταλικής, με αποτέλεσμα όμως να κοπεί το νήμα της παράδοσης αιώνων. Παρόλα αυτά, η περιπετειώδης εξέλιξη της τέχνης μας, είναι, για εμάς τους νεώτερους, ο ομφάλιος λώρος που μας συνδέει με το μέλλον.
Η γνώση της ιδιαίτερης τεχνικής της ελληνικής βιβλιοδεσίας θα είναι αποτέλεσμα συστηματικής μελέτης των έργων που έχει δημιουργήσει. Την αισθητική της όμως, την ανιχνεύουμε στο ήθος της απέναντι στο βιβλίο ως πνευματικό αγαθό, στη χειρωνακτική εργασία και στο ρόλο του δεμένου βιβλίου.
Δημοσιεύοντας εδώ για πρώτη φορά συγκεντρωμένα αυτά τα κείμενα, αισθανόμαστε ότι προσφέρουμε κάτι από την πνευματική οσμή των παλαιών εργαστηρίων, από την αδιάκοπη αγωνία και τον αγώνα συναδέλφων μας που έζησαν και δούλεψαν πολλά χρόνια πριν από εμάς, στον ελλαδικό χώρο και στα κέντρα του ελληνισμού. Επιπλέον, φιλοξενώντας τους φίλους μας στο νέο μας εργαστήριο, τους κάνουμε κοινωνούς της πορείας μας στην αναζήτηση της αισθητικής μορφής του δεμένου βιβλίου, στο τελείωμα της δεύτερης χιλιετίας.
Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 1997. Μπάμπης Λέγγας, Βιβλιοδέτης».