ΔΕΚΑΕΠΤΑ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΝΟ ΝΕΜΕΑ

Η δηµιουργία µοναδικών βιβλίων αποτελεί στοιχείο της µεγάλης βιβλιοφιλικής παράδοσης. Στη διάρκεια των αιώνων, τα βιβλία αυτά φιλοτεχνούνται στη σιγή των εργαστηρίων από τεχνίτες πιστούς στην τέχνη τους, µε πολύτιµα υλικά και χειροποίητες τεχνικές. Στον σύγχρονο ψηφιακό κόσµο, όπου η θέση του έντυπου βιβλίου µοιάζει να κλονίζεται, η δηµιουργία ξεχωριστών βιβλίων αποτελεί επίσης στάση πίστης στις κλασικές αξίες του πολιτισµού µας. Η οργάνωση της έκθεσης «Δεκαεπτά βιβλιοδεσίες για τον Νεµέα» αποτελεί έκφραση αυτής της πίστης, υπεράσπιση µιας ορισµένης αισθητικής, µιας ιδιαίτερης τέχνης.
Στη µακραίωνη ιστορία της βιβλιοδεσίας διαπιστώνουµε συχνά τη δυναµική που αποκτά και προσφέρει η τέχνη όταν συναντάται µε άλλους δηµιουργικούς τοµείς. Παράδειγµα αποτελεί η συγκεκριµένη βιβλιοφιλική έκθεση, που στοχεύει στην τιµητική παρουσίαση ενός φηµισµένου από την αρχαιότητα οίνου υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών.
Στην έκθεση παρουσιάζονται δεκαεπτά διαφορετικές βιβλιοδεσίες του βιβλίου της Σταυρούλας Κουράκου µε τίτλο Νεµέα, ο απόγονος του Φλιασίου οίνου, που αναφέρεται στο παρελθόν και το παρόν του οίνου Νεµέα της οµώνυµης αµπελουργικής ζώνης. Το κείµενο αυτό, που στο µεγαλύτερο µέρος του αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο του βιβλίου της συγγραφέως Άµπελος και οίνος στον αρχαίο ελληνικό κόσµο, κυκλοφόρησε από τις «Εκδόσεις του Φοίνικα» ειδικά για την έκθεση βιβλιοδεσίας σε δεκαεπτά αριθµηµένα αντίτυπα (δώδεκα στην ελληνική και πέντε στην αγγλική γλώσσα). Δεκαεπτά βιβλία για τον οίνο Νεµέα, απόγονο του αρχαίου Φλιασίου οίνου που παραγόταν στην ίδια αυτή περιοχή, τη Φλιασία χώρα, αφιερωµένα στις δεκαεπτά Κοινότητες που συναποτελούν τη σύγχρονη ζώνη παραγωγής του οίνου Νεµέα, τη µεγαλύτερη ζώνη παραγωγής ερυθρών οίνων στην Ελλάδα.
Η έκθεση των βιβλίων αυτών, που γίνεται στο πλαίσιο των «Μεγάλων Ηµερών της Νεµέας 2016» στο Κτήµα Σκούρα στο Μαλανδρένι, µία από τις δεκαεπτά Κοινότητες της αµπελουργικής ζώνης, αποτελεί ιδανική ευκαιρία για τη συνάντηση και την προβολή πολιτισµικών στοιχείων διαφορετικών παραδόσεων: των δηµιουργικών τεχνών του βιβλίου από τη µια και της παραγωγής οίνων υψηλής ποιότητας από την άλλη.
Τα βιβλία που εκτίθενται φιλοτεχνήθηκαν µε µοναδικό τρόπο το καθένα, µε χειροποίητες τεχνικές και πολύτιµα υλικά. Τα διακοσµητικά στοιχεία αντλήθηκαν από τη µυθολογία και την ιστορία της Νεµέας, από απεικονίσεις αµπέλου σε ναούς της περιοχής, σε εκκλησιαστικά υφάσµατα ή σε γύψινα ανάγλυφα του τέµπλου, αλλά κυρίως από το ίδιο το αµπέλι και το κρασί.
Το σύνολο των φιλοτεχνηµένων βιβλίων, αλλά και το καθένα χωριστά, αποτελεί –διακοσµητικά– έναν ύµνο στον οίνο Νεµέα. Ο χαρακτήρας τους είναι δοξαστικός προς το σύµβολό του, που διατρέχει όλα τα βιβλία είτε στο κάλυµµα είτε στο εσώφυλλό τους και είναι µια φιάλη κόκκινου κρασιού, που υποδηλώνει τους υψηλής ποιότητας οίνους της περιοχής, και ένα ποτήρι, αναπόσπαστα συνδεδεµένο µε την κατανάλωση του οίνου και το διονυσιακό του πνεύµα. Η «δοξαστική» αυτή απεικόνιση προς το σύµβολο αντλεί συχνά διακοσµητικές φόρµες από την παράδοση της ελληνικής βιβλιοδεσίας.

Στην παραγωγή των βιβλίων και την υλοποίηση της έκθεσης βοήθησαν πολλοί και ποικιλοτρόπως, και τους ευχαριστώ. Ιδιαίτερες ωστόσο ευχαριστίες οφείλω στον Γιώργο Σκούρα για τη φιλοξενία της έκθεσης στο οινοποιείο του. Επίσης, στους βιβλιοδέτες του Εργαστηρίου µου, Ιωάννα Ραϊσάκη και Γιώργο Τούτση, που συνέβαλαν σηµαντικά στην πραγµατοποίηση αυτής της έκθεσης. Και τέλος, στην «Κυρά των Αµπελιών», τη Σταυρούλα Κουράκου, που µε ταξιδεύει χρόνια τώρα στον κόσµο του κρασιού της ελληνικής αρχαιότητας και µε ξεναγεί σε σύγχρονα οινοποιεία ανά την Ελλάδα µε τους δηµιουργικούς ανθρώπους τους, για τους οποίους η παραγωγή του κάθε οίνου είναι η δική τους τέχνη. Για τα ταξίδια αυτά τής είµαι ευγνώµων.
Μπάµπης Λέγγας