Σταυρούλα Κουράκου
Malvasia
Ο ΠΕΡΙΩΝΥΜΟΣ ΟΙΝΟΣ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

Σελίδες: 232
Σχήμα: 21X28 
Βιβλιοδεσία: πανόδετη
Τιμή: 30 ευρώ
Αθήνα 2020

ISBN: 978-960-6849-84-8




Το βιβλίο Malvasia, ο περιώνυμος οίνος χθες και σήμερα αναφέρεται σ΄ έναν οίνο που δέσποσε στις αγορές μεταξύ 11ου και 17ου αιώνα. Γενέθλιος τόπος ήταν η ενδοχώρα της Μονεμβασίας, της βυζαντινής καστροπολιτείας, τ΄ αμπέλια της οποίας βρίσκονταν στις πλαγιές του Μαλεβού, όπως ήταν το μεσαιωνικό όνομα του Πάρνωνα. Τη Μονεμβασία –την πόλη στα ριζά του Μαλεβού–, οι μεν Φράγκοι αποκαλούσαν Mal(e)voisie, οι δε Βενετοί Mal(e)vasia.

Ο οίνος αυτός, που στις βυζαντινές πηγές είναι γνωστός ως Μονεμβάσιος, σε μεταγενέστερα κείμενα αναφέρεται ως Μονεμβασία και ως Μονοβασ(ι)ά, στις δε πηγές της Eνετοκρατίας ως Malvasia, γιατί τα χρόνια εκείνα, στους δρόμους της θάλασσας τα εμπορεύματα ήταν γνωστά με το όνομα του λιμανιού φόρτωσης, όπως εξακολουθεί να ισχύει και σήμερα στην περίπτωση του πορτογαλικού οίνου Porto, ο οποίος, καίτοι παράγεται στην ενδοχώρα, στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή του Douro, περίπου 100 χιλιόμετρα από το λιμάνι, είναι γνωστός ως Porto (=λιμάνι), εκεί όπου βρίσκονται οι αποθήκες όλων των εταιρειών εξαγωγής του περίφημου αυτού οίνου και από τις αποβάθρες του οποίου παίρνει τον δρόμο της θάλασσας για τις ξένες αγορές.

Από πολύχρονη μελέτη ερευνητικών εργασιών και δημοσιευμάτων σχετικά με την Ενετοκρατία στην Ελλάδα, η Σταυρούλα Κουράκου διαπίστωσε λανθασμένες αναφορές σχετικά με διάφορα αμπελοοινικής φύσεως θέματα, διότι οι συντάκτες τους δεν αντιλήφθηκαν την σημασία και διαχρονικότητα ορισμένων λέξεων, εννοιών και νόμων της φύσεως που βρίσκονται στα κείμενα εποχής, τα οποία μελέτησαν και ανέλαβαν να ερμηνεύσουν. Εξάλλου, σε πολλά από αυτά τα δημοσιεύματα πλανάται το ερώτημα: Πώς παρασκευαζόταν ο οίνος Μονεμβασιά-Malvasia;

Έτσι αποφάσισε να συντάξει ένα πολύπτυχο αμπελοοινικών θεμάτων σχετικά με αυτόν τον οίνο: τον τύπο του, τον τρόπο παρασκευής του, τις επεξεργασίες αλλά και τις νοθείες, τους γευστικούς και οσφραντικούς χαρακτήρες του, τις ποικιλίες αμπέλου από σταφύλια των οποίων παρασκευαζόταν, τις απομιμήσεις του σε ξένες χώρες, την επιβίωσή του στη Δύση, τον ρόλο των αλχημιστών κατά τον 15ο αιώνα, και άλλα σχετικά, όλα με απλουστευμένες και εκλαϊκευμένες έννοιες, ώστε να είναι κατανοητός ο διαφορετικός τρόπος ανάγνωσης ορισμένων κειμένων της εποχής εκείνης, που οδήγησε σε άρση των λαθών και παρανοήσεων. 

Το κύριο αυτό μέρος του βιβλίου συνοδεύεται από δύο παραρτήματα. Το πρώτο Παράρτημα αποτελεί ένα σύντομο σχετικά χρονολόγιο της καστροπολιτείας της Μονεμβασίας, σε συνδυασμό με αναφορές σε ορισμένα γεωγραφικά ιστορικά ονόματα της χερσονήσου του Μαλέα, εκεί όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι παραγόταν ο οίνος Μονεμβασία-Malvasia, καθώς και εκεί όπου ήταν οι ταρσανάδες και τα βαρελοποιεία. Το δεύτερο παράρτημα αναφέρεται στους τέσσερις σύγχρονους ελληνικούς οίνους malvasia που θεσμοθετήθηκαν μεταξύ 2009-2011, πολύ καθυστερημένη νομοθετική κάλυψη του κενού, έναντι των πολλών malvasia που κυκλοφορούν σε άλλες χώρες. Οι ελληνικοί αυτοί οίνοι παράγονται στο ιστορικό γεωγραφικό τρίγωνο Μονεμβασία – Κρήτη – Κυκλαδονήσια, στο οποίο παραγόταν κατά τους χρόνους της Ενετοκρατίας ο περιώνυμος αυτός οίνος.